Boeren in het grootste deel van Noord-Holland worden extra hard geraakt door de nieuwe stikstofmaatregelen die landbouwminister Adema afgelopen vrijdag heeft aangekondigd. "Dit is landbouwkundig volledig tegenstrijdig, dat krijg je als je iemand naar Brussel stuurt die niet weet wat hij doet", zegt melkveehouder Gerard Veldt uit Castricum tegen mediapartner NH Nieuws.

De maatregelen zijn extra streng voor grote delen van Noord-Holland omdat de bodem op veel plekken niet gezond genoeg is volgens de Europese Commissie en bemesting daar negatief aan bijdraagt. "Door de nieuwe maatregelen mogen we minder mest uitrijden dan voorheen", legt Veldt uit. "Dan moet je dierlijke mest gaan afvoeren omdat het niet op het land mag worden uitgereden en in plaats daarvan komt er kunstmest op. Dat mag namelijk qua waardes wel. Maar dat is totaal niet circulair en dat willen ze juist. Het is niet te volgen!"

Nederland mag meer mest uitrijden dan de norm eigenlijk toestaat, de zogenoemde derogatieregeling. Dit is onder andere omdat ons land klein is en er een lang groeiseizoen is door het milde klimaat. Deze Europese regeling stopt in 2026 na een overgangsfase. Adema concludeerde dat een aantal beperkende maatregelen in deze fase op 1 januari 2024 zou ingaan en dat hield hij de boeren ook voor.

Maar in Brussel zijn ze al langer ontevreden over de waterkwaliteit in landbouwgebieden in Nederland. De minister is daarom gesommeerd op 1 januari 2023 de beperkingen al in te voeren. "Ze hebben Adema bij de ballen en ons ook. We worden eigenlijk gechanteerd", zegt Jack Rijlaarsdam, deskundige in het stikstofdossier voor belangenorganisatie LTO in Noord-Holland. "Als we namelijk niet luisteren wordt de hele derogatie niet meer afgegeven en is er ook geen afbouwfase meer."

Eén van de maatregelen voor een betere waterkwaliteit is dat op drie meter brede stroken langs waterwegen niet meer bemest mag worden. "En we hebben natuurlijk veel water in Noord-Holland", zegt Rijlaarsdam, die zelf ook melkveehouder is in Stompetoren. "Dat kost mij vier à vijf procent van mijn grond die ik niet mag bemesten." Melkveehouders kunnen zo minder mest kwijt en akkerbouwers hebben ingezaaide stroken waar de gewassen niet van bemest kunnen worden.

Boeren die vallen onder het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), alles ten noorden van de lijn Amsterdam - Haarlem, krijgen nog meer voor de kiezen. Rijlaarsdam: "Alle landbouwgrond in dit gebied is aangemerkt als 'nutriënten verontreinigde grond', zeg maar grond met te hoge concentraties voedingsstoffen. Sommige gebieden in Nederland waren al zo aangemerkt, maar wij nog nooit. Daar worden we nu volledig door verrast. De maatregelen voor dit gebied zijn daardoor nog strenger. Op dit land mag minder mest worden uitgereden, tien procent maar liefst." Rijlaarsdam komt zo aan een totaal van zo'n 15 procent minder bemesting op zijn grond.

De bedrijfsplannen voor dit jaar kunnen niet zomaar meer worden aangepast. Veldt is daarom bang dat het hem veel geld gaat kosten: "Ik kon altijd alle mest op mijn eigen land kwijt. Nu moet ik mest gaan afvoeren en er weer dure kunstmest voor terug gaan kopen. Ik verwacht dat me dit zeker 20.000 euro gaat kosten en misschien nog wel meer."

Volgens Rijlaarsdam kunnen LTO en de boeren op dit moment weinig aan de situatie doen. "De minister is een lintjesknipper, misschien wel op het verkeerde been gezet door zijn eigen ambtenaren. We hebben namelijk steeds sterker het idee dat er in de achtergrond vooral wordt gewerkt aan het laten verdwijnen van de boeren, in plaats van komen tot gezamenlijke oplossingen", zegt de stikstofdeskundige. "Het is in zijn gezicht ontploft en wij kunnen er niets meer mee. Ik vind dat we daarom het landbouwakkoord niet moeten tekenen."

Het niet tekenen van dit akkoord zou een tegenbeweging zijn richting de politiek. Er wordt gewerkt aan een groot akkoord voor duurzame landbouw in 2040 voor de hele sector. Ook Veldt is het zat: "Het is blunder op blunder, er was al bijna geen vertrouwen meer en dan nu ook nog weer dit. We komen steeds dichter bij het punt dat we helemaal niets meer doen en helemaal niets meer overleggen." (Foto: Pixabay / AlkeMade)
Pin It
Bekeken: 1105x